Met de raketaanval op Soemy geeft Poetin een signaal: ook Trump kan hem niet tot een staakt-het-vuren dwingen. Bij de Amerikaanse president groeit de frustratie, maar tegelijk schuift hij de schuld van de oorlog weer in de schoenen van Zelensky.
Terwijl Europa zijn afschuw uitsprak over de dubbele raketaanval op het stadscentrum van Soemy, minimaliseerde de Amerikaanse president Donald Trump maandagavond opnieuw de verpletterende verantwoordelijkheid van Vladimir Poetin voor het voortzetten van de oorlog in Oekraïne. Eerst deed hij de aanval, waarbij zondag zeker 34 Oekraïense burgers omkwamen, af als “een vergissing” van Rusland.
Later ging hij nog een stap verder en legde hij de verantwoordelijkheid voor de bloedige oorlog deels bij de Oekraïense president. “Je begint geen oorlog tegen iemand die twintig keer groter is om vervolgens te hopen dat iemand je raketten geeft.”
LEES OOK. De Russische propagandisten zijn het eens: “Bloedbad in Soemy is door Kiev in scene gezet om Trump te manipuleren”
Het is niet de eerste keer dat Trump dat probeert te doen. In februari deed hij al soortgelijke uitspraken – toen noemde hij Volodymyr Zelensky ook een dictator. Dat zijn vredesinitiatief tot niets leidt, lijkt hem steeds meer te frustreren. Hij zei maandag wel dat ook de Russische president verantwoordelijk is voor de oorlog, maar zet hem tegelijk niet onder druk om in te stemmen met een bestand.
Terreuraanvallen
Meer dan een maand geleden legden de Amerikanen een voorstel op tafel voor een staakt-het-vuren. Oekraïne stemde ermee in, Rusland niet. Meer zelfs, het Russische leger heeft sindsdien de drone- en raketaanvallen op Oekraïense steden opgedreven. Soemy was geen vergissing. Volgens het Kremlin was de aanval gericht tegen een bijeenkomst van Oekraïense officieren en gebruikten de Oekraïners de bevolking als menselijk schild. Maar er zit een systeem in de Russische aanvallen.
LEES OOK. Minstens 34 doden onder wie 2 kinderen na dodelijke raketaanval in Soemy: “Het is alsof de Russen elk moment opnieuw massaal gaan aanvallen”
Een week eerder sloeg een ballistische raket met clustermunitie in op een speeltuin in de stad Kryvy Rih, de geboortestad van Zelensky. Daar vielen negentien doden, onder wie negen kinderen. De aanvallen zijn terreuraanslagen, bedoeld om het moreel van de bevolking te kraken. Aan het front in de Donbas boeken de Russen nog weinig succes en dus worden de steden extra geviseerd.
Met de aanvallen maakt Poetin Trump belachelijk, zei de Poolse minister van Buitenlandse Zaken, Radoslaw Sikorski. Trumps pogingen om de oorlog te stoppen, leiden tot niets. Twee dagen voor de raketaanval op Soemy ontving Poetin voor de derde keer dit jaar Steve Witkoff, Trumps speciale gezant die de “vredesonderhandelingen” in goede banen moet leiden. Maar Witkoff heeft al meermaals getoond dat hij geen objectieve onderhandelaar is. De voormalige vastgoedmagnaat én goede vriend van Trump heeft zich helemaal laten inpakken door Poetin. Hij bewondert de man en gaat volledig mee in diens discours over de oorlog.
LEES OOK. Op slechts enkele dagen tijd forceerde hij Netanyahu tot een akkoord: wie is Steve Witkoff, de vriend van Trump die “ongewoon agressief” te werk gaat?
Vrijdag sprak hij opnieuw vier uur met de Russische president. Volgens Trump schieten de gesprekken op, maar niets wijst erop dat Rusland ook maar een toegeving wil doen. Poetin houdt vast aan de eis dat de vier Oekraïense provincies die de Russen gedeeltelijk bezet houden, integraal naar Rusland gaan. Volgens Witkoff is het beter dat iedereen meestapt in dat scenario, want alleen zo bestaat de kans dat de wapens snel zwijgen. Maar dat zou betekenen dat Kiev grondgebied opgeeft dat het nu nog in handen heeft. Als dat de voorwaarde is, vechten de Oekraïners liever door.
Gokken
Het blijft moeilijk te begrijpen waarom Trump Poetin niet meer onder druk zet. Hij heeft al een paar keer halfslachtig gedreigd met extra sancties, maar het is duidelijk dat zijn voornemen om snel weer zaken te doen met Rusland veel belangrijker is. Dat hij dat zo graag wil, blijft vreemd. Rusland heeft de VS economisch weinig te bieden. Poetin heeft Trump wel beloofd hem te helpen een deal te sluiten met Iran en misschien zelfs met Peking. Maar de relaties met Rusland normaliseren ten koste van Oekraïne blijft een gevaarlijke gok voor de Amerikaanse president. Binnen de Republikeinse Partij is er nog altijd een stroming die ervan overtuigd is dat dit niet in het belang van de VS is.
Volgens Alexander Gabuev en Tatiana Stanovaja van het Carnegie Instituut doet Poetin intussen wel een berekende gok. Hij zal alleen instemmen met een bestand dat in zijn voordeel is. Dat betekent onder meer dat Oekraïne militair verzwakt moet worden. Als dat niet lukt, zal hij beslissen om de oorlog gewoon voort te zetten. Economisch kan hij dat aan en als de VS vervolgens de steun aan Oekraïne overlaten aan Europa, zal Oekraïne het almaar moeilijker krijgen. Dan haalt Poetin alsnog zijn slag thuis.
|